Porselen hakkında

PORSELEN SOFRA EŞYALARI VE ÖZELLİKLERİ


PORSELEN

Porselen, genelde  gözeneksiz, ince, beyaz ve saydamlığı  ile  tanımlanır. 
İki  büyük  grupta  incelenir : Sert  Porselen ve Yumuşak  Porselen.

SERT PORSELENİN TEKNİK ÖZELLİKLERİ

Yüksek derecede beyaz ve yarı saydam bir bünye,  
Isıl şoka dayanıklılık (200 °C)
Cam yapıda,zehirli maddeler (kurşun,kadmiyum bileşikleri v.b. gibi) içermeyen çizilmesi zor olan sert ve şeffaf bir sır,                  
Yüksek basma dayanımı,                                                             
Deterjanlara dayanıklılık,                                                      
Seyreltik asit ve alkalilere dayanıklılık,                                                                                                
Su emme özelliği sıfır olduğu için gözeneksiz bir sofra eşyasıdır.Uzun süreli kullanımlarda herhangi bir sır çatlağı oluşmaz, dolayısı ile mikrop ve bakteri ihtiva etmez, sağlıklı ve hijyendir. 
Porselen sırı serttir.
Sert   porselenin   bu   üstün   özellikleri,  yapımında   kaliteli hammaddeler kullanılmasından, pişme derecesinin yüksekliği (1400 °C)  ve   üretiminde    kullanılan   üstün   teknolojiden kaynaklanmaktadır.                                                        

PORSELENİN  TARİHÇESİ

Çok kesin olmamakla  birlikte “Porselen”  sözcüğü Latince istiridye anlamına gelen “PORSELLA” dan türetilmiştir.

Avrupada  teknik  açıdan  porselen olarak   tanımlanabilen  ilk   ürün,  Almanya’nın   Meissen kentinde, 1709 yılında Johann Friederich Böttger tarafından yapılmıştır.

Özel ve ticari amaçlı ilk büyük porselen fabrikasını Carolus Magnus Hutschenreuther  Bavyera Hohenberg’de 1814 ’te kurmuştur.  Oğlu   Lorenz ’de   Selb ’de  1857’de  yeni  bir  porselen fabrikası kurarak bu günkü ünlü  kaliteli porselen  endüstrisini başlattı.

Ülkemizde  ise Yıldız çini ve  porselen işletmesi   Osmanlı  sarayının   gereksinimini   karşılamak  üzere  1892 yılında   kurulmuştur.  Daha   sonra  İstanbul  ve  Yarımca Porselen fabrikaları üretime geçmiştir.

1974 yılında  Kütahya Porselen kurulmuş olup üretimine devam etmektedir

PORSELEN DEKORLAMA TEKNİKLERİ

SIR ÜSTÜ DEKORASYON


Renk zenginliğinin,parlaklığının ve yoğunluğunun en yüksek düzeyde elde edildiği sır üstü dekor pişirimi 760-950 °C‘de yapılır. Sır üstü dekorasyon pişirimi dekorasyonun asit etkisine karşı olan dayanımını arttırmaktır. Ancak buna karşılık elle yıkama ve daha da önemlisi bulaşık makinası ile yıkamada çok önemli faktör olan alkalilere karşı dayanımı arttırdığını ifade etmek zordur.Bulaşık makinelerinde alkalin deterjanların şiddetli aşındırıcı etkisi elle yıkamaya göre konsantrasyon ve sıcaklığın daha yüksek olması ile ilişkindir.

Alkalilerin teması renkleri şu şekilde etkiler ;
Parlaklığın azalması
Renk intensitelerinin kaybolması veya renklerin tamamen dönüşümü
Kimyasal reaksiyonlarla flaksların çözünmesi
Dekorasyon tabakasının sırdan ayrılması
Sır üstü dekor pişiriminde hızlı pişrim fırınlar ve elektrikli fırınlar kullanılmaktadır.


SIR İÇİ DEKORASYON

Yüksek sıcaklık hızlı pişirim tekniği ile ilk kez,duyarlılığı hemen hemen sır duyarlılığına eşit olan renkli dekorasyonların pişirimi mümkün olmuştur. Boyaların yumuşaması ve bunların sır yüzeyi ile birlikte eritilerek büyük bir uyum sağlaması ve bunların sır yüzeyi üzerinde kalmasının engellenmesi için yüksek sıcaklık gerekmektedir. Bu amaç için sert porselende 1150 - 1250 °C arasında ısıya ihtiyaç vardır. Bu aralık aynı zamanda pigmentlerin flaks tarafından çözünmesini önleyecek yeterli dayanımıda temin eder.

Dekor pişirimi sırasında şu işlemler uygulanmaktadır ;

Yardımcı organik uygulama maddelerinin tamamen yakılması
Boyanın erimesi
Boya ve sır arasında difüzyon prosesinin gerçekleşmesi
Boya tabakasının sır içine nüfuz etmesi
Bulaşık makinası ile yıkamada aşınmaya karşı dayanım temini, boyanın pişirme sırasında eriyen sıra, yüzey kaplaması görünümü verecek şekilde nüfuz etmesini sağlayacak şekilde uygulanması ile elde edilir.

SIR ALTI DEKORASYON

“Sır altı dekorasyonu” terimi, bisküvi pişirimli parça üzerine “yüksek sıcaklık boyaları” olarak adlandırılan boyalar kullanılarak yapılan dekorasyonu ifade eder.Sır altı renk dekorasyonu için boya direkt olarak ürün üzerine uygulanır ve eriyen sır renkler üzerinde bir örtü tabakası oluşturur.Prensip olarak, sır altı dekorasyon pişirimi, porselen için sır pişirimini temsil eder ve 1400 °C sıcaklıklarda gerçekleştirilir.


PORSELEN SOFRA EŞYALARI NİHAİ ÜRÜN TESTLERİ

Ülkemizde üretimi yapılan porselenlerin nihai ürün kontrolleri “TS.10850 Porselen Sofra Eşyaları” standartına göre yapılmaktadır. TS 10850 standardı Kütahya Porselen raportörlüğünde Nisan 2004’te revize edilerek Avrupa standartları ile bire bir uyumlu hale getirilmiştri. Standart kapsamında düşük su emme ve ışık geçirgenliği özelliği gösteren sert, yumuşak, kemik porselen bulunmaktadır. Standartlara göre uygulanan müşteri testleri ise;

Su Emme
Işık Geçirgenliği
Açığa Çıkan Kurşun - Kadmiyum Tayini
Yüzey Sertliği
Mikro Dalga Fırın Şartlarına Dayanım
Kaynar Su ve Su Buharına Dayanıklılık(Otoklav)
Bulaşık makinası ve deterjana dayanım testleridir.
Termal Şok Direnci
Çarpma ve Parçacık Kopma Dayanımı